اوضاع مسیحیان و ارمنیان امپراطوری

آنچه را که همه سلاطین عثمانی در آن اتفاق نظر داشتند سیاست پان ترکیسم یعنی ملت واحد ، مذهب واحد ، زبان واحد و ... بود که به طرزی خشن در عثمانی به اجرا در می آمد .  حتی امروز نیز پان ترکیسم به شکلی دیگر در ترکیه دنبال می شود ، چنانچه در قبال کردهای ترکیه شاهد آن هستیم .

از اوایل قرن نوزدهم ، امپراطوری عثمانی رو به افول و در سراشیبی انحطاط و سقوط قرار گرفت .  از طرف دیگر دولت عثمانی به مشکلات شدید اقتصادی و مالی گرفتار شده بود ، تا آنجا که حتی قادر نبود حقوق کارکنان و خدمتگزاران خود را بپردازد .  تبعیض بین ترک و غیر ترک که شامل ارامنه ، یونانیان ، کردها ، بلغارها و اسلاوها ، اعراب و ... می شدند و همچنین تبعیض بین مسلمان و مسیحی که به آنها نام کافر داده بودند .  در کشور غوغا می کرد . 

پرداخت مالیات ها برای اتباع مسیحی بسیار سنگین بود و مامورا دولت عثمانی در سوء استفاده های شخصی و چپاول مسیحیان از هیچ اقدامی فروگذار نمی کردند.  در دادگاهها همواره حق با مسلمان بود و کافر گناهکار و در دعاوی بین ترک و غیر ترک همواره حق به جانب ترک ها بود.  این احساس برتری در ملت ترک باعث می شد آنها در قبال اقوام دیگر خاصه ارمنیان از هیچ اقدامی حتی از کشتن طرف مقابل پروائی بخود راه ندهند .  در این هنگام امپراطزوری عثمانی برای قدرت های بزرگ اروپائی همچون انگلستان ، فرانسه و روسیه به یک لقمه چرب و نرم تبدیل شده بود که هر از گاهی بهانه دفاع از اقلیت مسیحی در امور داخلی ترکیه مداخله می نمودند و امتیازاتی را کسب می کردند و بعد آن اقلیت بیچاره را بحال خود رها می کردند .  سرانجام با مداخلات اروپائیان و روسیه مناطق اروپائی و مدیترانه ای امپراطوری ، مونته نگرو، بلغارستان ، بوسنی ، هرزه گوین ، لبنان ، کویت ، مقدونیه ، آلبانی ، مصر و تونس از امپراطوری جدا شدند .  اما زمان جدا ساختن آناتولی و ارمنستان چه وقت فرا می رسد ؟  این سوال پیش از آنکه به فکر ارامنه خطور کند به ذهتن مسئولان باب عالی راه یافته و آنها را به وحشت و چاره جوئی انداخته بود .

در سال 1861 در یک اقدام زیرکانه که زیر پوشش اصلاحات به منظور تضعیف موقعیت ارامنه انجام گرفت ایالات به ولایات تقسیم شدند .  تا آن زمان ارمنستان عثمانی ایالت ارمنستان یا به قول ترک ها ارمنستان ایالتی نامیده می شد که این ایالت به چهار ولایت و چهار شهر وان ، دیاربکر ، ارزروم و خاربرت به عنوان چهار مرکز ولایت تقسیم شد که دو ولایت جدید بیتلیس و سیواس به آن افزوده شد و بدین ترتیب نام ارمنستان از صفحه تقسیمات کشوری و جغرافیای ملی عثمانی محو گردید .

-